Quy hoạch tổng thể Hà Nội tầm nhìn 100 năm xác lập một tư duy hoàn toàn mới: Hà Nội không còn phát triển theo mô hình “đô thị lõi” tập trung quanh khu vực nội đô cũ, mà chuyển sang cấu trúc “đa cực – đa trung tâm”, mở rộng không gian phát triển ra toàn vùng Thủ đô. Trọng tâm lớn nhất là hình thành các cực tăng trưởng chiến lược như Đông Anh – Mê Linh – Sóc Sơn ở phía Bắc (hội nhập quốc tế, logistics, tài chính, công nghệ cao gắn với sân bay Nội Bài), Hòa Lạc ở phía Tây (khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo), Phú Xuyên ở phía Nam (logistics, công nghiệp công nghệ cao, sân bay thứ 2), cùng trục Sông Hồng trở thành không gian biểu tượng mới của Hà Nội về tài chính, thương mại, văn hóa và cảnh quan đô thị.
Toàn bộ cấu trúc phát triển được tổ chức quanh 09 cực tăng trưởng, 09 trung tâm lớn và 09 trục động lực. Các hành lang như Nhật Tân – Nội Bài, Hồ Tây – Cổ Loa – Gia Bình, Quốc lộ 5 đi Hải Phòng hay Đại lộ cảnh quan Sông Hồng được xem là “xương sống” mới của Thủ đô, kết nối Hà Nội với Bắc Ninh, Hưng Yên, Hải Phòng, Quảng Ninh và toàn vùng kinh tế phía Bắc. Trong đó, Vành đai 4 được định nghĩa là “vành đai kinh tế – đô thị động lực”, đóng vai trò nền tảng cho làn sóng phát triển đô thị mới của toàn vùng Thủ đô.
Quy hoạch cũng cho thấy Hà Nội sẽ tái cấu trúc rất mạnh không gian đô thị. Nội đô lịch sử được ưu tiên bảo tồn di sản, giảm áp lực dân số và phát triển theo mô hình TOD (đô thị gắn với giao thông công cộng), tập trung quanh các ga metro và đầu mối giao thông lớn như Ngọc Hồi, Gia Lâm hay ga Hà Nội. Đồng thời, thành phố định hướng phát triển “đô thị đa tầng – đa lớp”, khai thác mạnh không gian ngầm, hạ tầng số, đô thị 3D, taxi bay, drone và các mô hình kinh tế mới trong tương lai.
Một điểm đặc biệt quan trọng là chiến lược “hồi sinh các dòng sông” như sông Hồng, Tô Lịch, Nhuệ, Đáy và Tích. Các dòng sông không chỉ được xử lý ô nhiễm mà còn trở thành trục cảnh quan, giao thông, sinh thái và phát triển kinh tế mới của Hà Nội. Sông Hồng được xác định là trung tâm cảnh quan – văn hóa – sinh thái chủ đạo của toàn Thủ đô trong tương lai.
Về tầm nhìn dài hạn, Hà Nội hướng tới trở thành đô thị toàn cầu của châu Á – Thái Bình Dương, trung tâm đổi mới sáng tạo, tài chính, công nghệ cao và kinh tế tri thức, với dân số được kiểm soát dưới 20 triệu người nhưng có sức chứa và ảnh hưởng ở quy mô siêu đô thị quốc tế.
